Son günlerde Türkiye’de olup bitenler dışında hiçbir şeyle ilgilenemiyoruz. Tahmin ediyorum ki siyasetçilerin, diğer yetkililerin ve köşe yazarlarının gündem hakkındaki yorumlarını okumaktan sinirleriniz çoktan bozulmuştur. Biraz konu değişikliği iyi gelir diye düşündüm. Monty Python skeçlerinde ifade edildiği gibi, and now for something completely different:

“Faiz lobisi” tam olarak ne yapar, nasıl çalışır bilmiyorum ama iktisatçıların nasıl çalıştıkları ve düşündükleriyle ilgili biraz fikrim var. Bu yazıda iktisatçıların çok önem verdiği bir ilkeye değineceğim: “Müşevvikler önemlidir!”

“Müşevvik de nedir?” dediğinizi duyar gibiyim. İngilizcesi “incentive”, bizi bir şeyler yapmaya iten, teşvik eden şey anlamına geliyor. İktisatçılar diyor ki, insanlar kendilerini bir şeyler yapmaya iten şeylerden etkilenirler. Ya da iktisat komedyeni Yoram Bauman gibi açık ve net bir şekilde söyleyelim: İnsanlar kendilerini motive
eden şeylerden motive olurlar. Totolojik değil mi? Biraz öyle. Gerçi totolojik olması çok da kötü bir şey değil, çünkü bu sayede, belki de ilk defa, iktisatçıların söylediği bir şeyin doğru olduğundan emin olabilirsiniz. Gerçi doğru bir şeyden yola çıkıp yanlış şeyler söylemek de mümkün. Bunu da unutmayalım.

Şimdi müşevvikler önemlidir önermesinin dünyayı anlamamıza nasıl yardım edebileceği hakkında biraz düşünelim. Bir soru soralım, bir model kuralım; zamanımız kalırsa modelimizi yıkıp yerine güzel ve şirin bir AVM bile yapabiliriz.

Devamını okumak için buraya tıklayınız.