Editör’den

İTD 120. Sayı – Otoriterleşen Kapitalizm

POPÜLİZM TUZAĞI VE TÜRKİYE Küresel ekonomide çöküşün dip noktası görüldü. Yılın üçüncü çeyreğinde birçok ülkede pozitif büyümenin yakalanacağı öngörüsü güçleniyor. Ancak toplumsal erozyon ve kurumsal yapılanmadaki zayıflık üst noktalarda seyrediyor. ABD’nin mevcut popülist Başkanı D. Trump ile seçimlerdeki rakibi J. Biden’in yer aldığı geleneksel tartışma programındaki düzey ne yazık ki Türkiye’yi bile aratacak şekilde geçti. […]

İTD 119. Sayı – Normalin Sonu

Dünya ekonomisi Sanayi Devrimi’nden bugüne kadar onlarca kriz yaşadı. Bunlar arasında elbette 1929 Krizi’nin ayrı bir yeri var. O günden bugüne değin yaşadığımız inişli çıkışlı iktisadi gelişmeler içinde 2008 Krizi’nin de ayrı bir yeri olduğunu düşünüyorum. Bu krizle sadece küreselleşme çıkmaza girmedi, onun altyapısını oluşturan iktisat teorileri de, iktisatçılar da boşa düştü. Bunlardan bazıları bizim […]

İTD 118. Sayı – Tarım Ekonomisi

COVID-19’un salgına dönüşmesi ekonomide ve sosyal yapılanmada ciddi etkiler bıraktı, bırakmaya da devam ediyor.  Ülkelerin öncelikleri değişti, bu ekonomiye de yansıdı. Örneğin henüz tam olarak hissedilmese de ülkemizde yüksek binalar ve AVM’ler aracılığıyla güdülen kentsel rant hevesi biraz kırıldı, çünkü bunların fiyatları salgın sürecinde hızla düştü. Küçük evler, merkezlerde olan eski cadde mağazacılığı ve tarım, […]

İTD 117. Sayı – Sancılı Büyüme

SANCILI BÜYÜME Salgın önce sağlığı, sonra ekonomileri vurdu. 2020 yılının ilk çeyreğinde birçok ülke küçülmek zorunda kaldı. Büyüme oranında hazin duruma düşen ülkelerin başında %6,8’lik küçülme oranıyla Çin geliyor. Türkiye ilk çeyrekte %4,5 oranında büyüdü ve diğer ülkelerden ayrıştı. Oranın yüksekliği cazip gözükebilir; ancak unutulmamalı, bu oran 2019 yılındaki %2,3’lük küçülmenin üzerine geldi. Yani Türkiye’de […]

İTD 116. Sayı – SALGIN EKONOMİYİ VURMAYA DEVAM EDİYOR

Dünya ekonomisi Covid-19 salgınına durgunluk sinyallerinin arttığı bir dönemde yakalandı. Salgın, durgunluğun açığa çıkmasına neden oldu. Kriz önce toplam talebi, sonra toplam arzı etkiledi. Üstelik bu çok hızlı oldu. Toplam talebin azalmasıyla birlikte işletmeler kapanmaya ya da üretimlerine ara vermeye başladı. Büyüme oranları negatife dönerken işsizlik oranları da hızla yükseldi. İşsizlik sigortasından yararlanmak için başvuranların […]

İTD 115. Sayı – POPÜLİZM SINIR TANIMIYOR

Popülizm iktisat politikalarını ters yüz etmede sınır tanımıyor. Salgın döneminde de bu yıkıcılığını sürdürdü. Dünyanın süper gücü olarak gösterilen ABD, popülist Başkan D. Trump sayesinde tuş oldu. Trump’un tutumunun sadece ekonomik sonuçları olsa, yaptıkları göz ardı edilebilirdi; ancak öyle olmadı. On binlerce insan kurulan sağlık sistemi ve salgının başlangıcındaki boş vermişlik sebebiyle öldü. Salgın döneminde […]

İTD 114. Sayı – SALGIN KAPİTALİZMDEN İNTİKAMINI ALIYOR

Corona virüsü tüm dünyayı kapladı. Virüs sadece insan sağlığını değil, ekonomileri de tehdit etmekte. Üstelik bunu yaparken de eşitlikçi davranmakta. Dergi baskıya verildiğinde virüs İngiltere Veliaht Prensi’nden, Başbakanına, futbolculardan, iş insanlarına ve sıradan gariban vatandaşa kadar herkesi vurdu. Ayrıca virüs, gelişmiş ya da gelişmekte olan ülke ayırımı da yapmadı. Bu anlamda virüsle birlikte doğa insana […]

İTD 113. Sayı – Sorun Biriktirmeye Devam Ediyoruz

XXI. yüzyıl keyifli başlamadı, ilk yirmi doldu; ancak ülkeler de, yaşamı kucaklamaya çalışan bizler de huzur bulamadık. Terör ülkelerin üzerine kâbus gibi çökerken, kimi ülkeler yarattıkları terör canavarının geriye dönüp kendilerini vurduklarını gördüler. Bu yüzyıla politik olduğu kadar ekonomik sorunlarla da boğuşarak girdik, 2008 Krizi daha tam sona ermeden yeni krizlerle karşılaşır olduk. Son olarak […]

İTD 112. Sayı – İKLİM DEĞİŞİMİ VE EKONOMİ

Dünya ekonomisinde en az politikalardaki kadar keskin dönüşümlerin yaşandığı yıllar hep oldu. Bunların sonuncusu 2007/2008 Krizi’yle yaşandı. Küresel ölçekte büyüme oranı düşerken, işsizlik oranı yükseldi; finansal piyasalar çöktü. Krizin üzerinden 10 yılı aşkın süre geçmesine ve etkilerinin hala hissedilmesine rağmen, ülkeler yeni bir krizin eşiğinde duruyor. Özellikle borç sorunu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin ortak […]

İTD 111. Sayı – Demokrasi ve Ekonomi

Dünya ekonomisinde istikrarsızlık tartışmaları yapılırken, bir taraftan da liberal demokrasi tartışması yapılmaktadır. Uluslararası akademik ve popüler dergilerde bu iki konu sürekli gündemi meşgul etmektedir. Bunun nedeni, her iki sorunun da gittikçe ağır sonuçlar doğurmasıdır. Özellikle birçok ülkede gelir dağılımının bozulması, yolsuzlukların art­ması, mülteci akınının tüm ülkeleri tehdit eder hale gelmesi ülke yöne­ticilerini de, halkı da […]

İTD 110. Sayı – EKONOMİDE ARAYIŞ DEVAM EDİYOR

Dünya ekonomisi yine istikrarsızlığa doğru gidiyor. Buna benzer cümleleri sadece biz değil, uluslararası kuruluşların temsilcileri de dile getiriyor. Neden bir türlü istikrar yakalanamıyor? Onlar, bu sorunun yanıtını ne yazık ki kuytulara sığınarak veriyorlar. Örneğin ABD-Çin ticaret savaşı en çok öne sürülen neden. Ancak bu çatışmanın arkasında kurdukları düzenin çıkmaza girmesi olduğunu bir türlü itiraf edemiyorlar. […]

İTD 109. Sayı – MERKEZ BANKALARININ DEĞİŞEN ROLÜ

Ekonomideki gelişmeler sadece makro büyüklükleri etkilediği gibi, ilgili kurumların davranışlarını ve politikalarını da değişime zorlamakta. Bu kurumların başında da merkez bankaları gelmekte. 2008 krizi gelişmiş ülke merkez bankalarını muhafazakâr Neoklasik iktisat kuramı temelli politikalarından vazgeçmelerine neden oldu. Kriz, başta FED olmak üzere birçok ülkenin merkez bankasının parasal genişlemeye gitmesi için adeta zorladı. Oluşan yeni durum […]

İTD 108. Sayı – GSYH BİLEŞENLERİ SAĞLIKSIZ EKONOMİYİ İŞARET EDİYOR

GSYH BİLEŞENLERİ SAĞLIKSIZ EKONOMİYİ İŞARET EDİYOR Türkiye ekonomisinde kırılganlık sürerken, Suriye’de terörle mücadelede yeni bir atak yaptı ve Suriye’nin kuzeyinde askeri müdahaleye girişti. Adına ister savaş deyin, ister harekât deyin her ülkede silahlı mücadele ekonomiye büyük yük getirir. Nitekim Türkiye, 2016 yılından bu yana askeri harcamalarını artırdı ve 2018 yılında askeri harcamaların GSYH’ya oranı %2,5’a […]

İTD 107. Sayı – İKTİSAT YAZININDA FARKLI ARAYIŞLAR

İKTİSAT YAZININDA FARKLI ARAYIŞLAR Ekonomide istikrar sağlamak sanki hayal olmaya başladı. Gelişmiş ülkeler için kriz bitti denirken, yeniden durgunluk tehlikesi baş gösterdi. Aslında bu, İTD okurları için sürpriz olmasa gerek. Çünkü Neoliberal modelde ciddi tıkanma olduğunu, uygulanan Neoklasik tabanlı istikrar programlarıyla sonuca erişilemeyeceğine yönelik dergide onlarca yazı yayımladık. Türkiye ekonomisinde de durum çok farklı değil. […]

İTD 105-106. Sayı – İKLİM DEĞİŞİMİ VE EKONOMİ

İKLİM DEĞİŞİMİ VE EKONOMİ Yaz keyifli bir mevsimdir, tatil mevsimidir. Ancak bu yıl tüm dünyada aşırı sıcaklar ve seller nedeniyle eski yıllardan farklı bir yaz geçiriyoruz. Tüm bu felaketlerin altında küresel iklim değişimi yatmakta. Biz de bu sayının ilk makalesini bu konuya ayırdık.  Boğaziçi Üniversitesinden Levent Kurnaz ve Sevil Acar iklim değişimini yazdılar. Değerli akademisyenlerin […]

İTD 104. Sayı – ÖZGÜR EĞİTİM OLMADAN

Özgür Eğitim Olmadan Türkiye ekonomisinde kriz tartışmaları sürdürülürken, toplumun sosyal dokusundaki aşınma ihmal ediliyor. Sıradan yurttaş otoyol, köprü peşinden giderken, hemen yanı başındaki çocuğunun aldığı eğitimin yerler de süründüğünü göremedi. Ya da kömür, patates yardımının peşinden koşarken çocuğunun aylardır işsiz gezmesini görmezlikten geldi. Ancak işsiz sayısı Şubat döneminde 4 milyon 730 bine dayanınca biraz uyanır […]

İTD 103. Sayı – TAM BAĞIMSIZLIK YOLUNDA 100 YIL

Cumhuriyet kolay kurulmadı.Yapılan eleştirilere bakmayın. Kurucu Lider Mustafa Kemal ATATÜRK’e karşı ileri sürülen savların altında ya kimlik sıkıntısı ya da cehalet yatmakta. Siyasetçilerin yaptıkları eleştirileri ise hiç önemsemeyin. Büyük Önder’in Erzurum Kongresi’nde giydiği pantolon, ceket ödünçtü (kapak fotoğrafındaki). Buna rağmen bize bu ülkeyi miras bıraktı. Şimdiki politikacıların ne giyindiğine bakınız, sanırım farkı siz de benim […]

İTD 102. Sayı – SEÇİMLER ÜLKENİN ÖNÜNÜ AÇAR MI?

Yerel seçim sonuçları henüz tümü ile resmiyet kazanmadı. İstanbul’u kimin kazandığı YSK sayesinde belirsizliğini koruyor. Buna rağmen sonuçlar Türkiye’yi tek parti yönetim havasından çıkarabilir. İktidar partisi bunu iyi kullanırsa temsil ettiği siyasal İslam harekâtına da katkı vermiş olur, aksi halde siyasal İslam’ın demokrasi ile bağdaşamayacağı Türkiye için de geçerli hale gelir. Bu sayımız da İTD […]

İTD 101. Sayı -TÜRKİYE KÜÇÜLÜYOR

Derginin baskıya gideceği gün GSYH-büyüme rakamları açıklandı. Türkiye ekonomisi 2018 yılının son çeyreğinde %3 küçülürken, yılın tamamında da %2,6 büyüyebildi. Böylece TÜİK’in yeni hesaplama yöntemi sayesinde ayakta kalan GSYH,   bu yöntem değişikliğine rağmen gecikmeli de olsa âdeta çakıldı.  Bu rakam ile artık Türkiye ekonomisinin krize girdiği tescillenmiş oldu. İTD olarak ekonomide sorun olduğunu yazdık. Yayımladığımız […]

İTD 100-İktisat ve Toplum Dergisi 100. Sayıya Ulaştı

Dünyanın her yerinde, yazılı basın işine girmek cesaret ister. Türkiye’de ise bu âdeta cesaret ötesi bir fedakârlık gerektirmekte. 2010 yılında bu cesareti gösteren Efil Yayınevi, bir grup akademisyenin desteği ile İktisat ve Toplum Dergisi’ni (İTD) çıkarmaya başladı. Derginin yayımlanması için, âdeta bir şövalye gibi ilk öne çıkanlar; İstanbul Bilgi Üniversitesi’nden Asaf Savaş Akat, Ege Üniversitesi’nden […]

    Az okuyan, bundan dolayı da yayın sayısının da düşük olduğu bir ülkede neden bir dergi çıkarıyoruz? Üstelik içinde borsada nasıl kazanç elde edileceği anlatılmadığı, iktidara ya da muhalefete, holdinglere hatta bir sivil toplum örgütüne dayanmadan bir dergi çıkarma cesaretini nereden buluyoruz?

    Adres

    Bağcılar Mahallesi, Şemsettin Günaltay Caddesi, 283. Sokak, Ata Apt. No: 9/7 06670 Çankaya/ANKARA – TÜRKİYE

    Telefon

    0312 442 52 10 – 0312 442 52 11

    E-Mail

    info@iktisatvetoplum.com
    iktisatvetoplum@gmail.com